گوشت از جوش به هم خوردن كوتاه آيد . اما اگر زخم در طول رخ داده باشد ، كمتر نياز به اين همه اهميت و بخيه و بالشتك دارد . فصل نهم داروهاى جوشكارى زخم ما راجع به داروهاى بايستهء جوشكارى در زخمها سابقا توضيحاتى داده‌ايم و از آنها نام برده و اندازهء تأثير آنها را ذكر كرده‌ايم و بيان كرده‌ايم كه بايد دارو را بر كجاى زخم گذاشت يا چگونه آن را پاشيد و غيره . بدون شك داروهاى گردمانندشدهء جوش‌دهندهء زخم - كه به خشكى و در حالت گردماننده بودن استعمال مىشوند - نيروى تأثيربخشىشان كمتر از آن است كه داروى گردمانندشده را با روغنهاى دارويى و با مرهمها مخلوط كنيم ؛ زيرا اگر همراه روغن يا مرهم باشند روغن يا مرهمى كه از دارو تأثيرپذير است بيشتر در زخم نفوذ مىكند و بيشتر ژرفا را در بر مىگيرد . مثلا اگر خواستيم مردارسنگ را - كه دارويى خشك است - به كار بريم و همين‌طور خشك آن را بر زخم بگذاريم ، چندان در سوراخهاى ريز پوست خوب نفوذ نمىكند و به ته زخم نمىرسد كه اگر با روغنى همراه باشد . داروهاى لازم جوشكارى زخم انواع دارند . برخى معدنى هستند و برخى گياهى و درختى و غيره . معدنى مانند سفيداب كه بايد با روغن آس و موم مرهم شود و بر زخم گذارند يا بمالند . از داروهاى نباتى ( رستنىها ) مىتوان چندين مثال آورد . از قبيل : برگ درخت بلوط نر ، برگ بيد ، برگ كلم ، برگ درخت سيب ، پرزه‌هاى پوست درخت سيب ، برگ بارهنگ ، برگهاى جگن كه در سركه بخيسد يا در شراب خيس شود . و بويژه اگر با برگ درخت صنوبر نر يا ماده مخلوط باشد . پرزه‌هاى پوست درخت صنوبر را بر زخم بندند . برگ درخت سرو و شاخه‌هاى نازك سرو نيز خوبند . برگهاى فنطافلون « 1 » ( قنطافلون - فيطاقلون - نسخه . ) با عسل خوب است . سقز تلخ درخت بنه . بويژه بر زخمى نهند كه نزديك پىرگهاى زياد باشد . گردوى سبز را در آب و نمك بسايند و بر زخم گذارند . برگهاى گياه ترشك يا برگ سلق يا برگ كاهو را در شراب بپزند و بر زخم مالند . امرود كوهى نيز خوب است و تأثير بازداشتن مواد سرازير شده به سوى زخم را دربردارد . ثمر درخت سرو ، سير سوخته ، گرد سنگ آسيا و موى سوخته خوبند . بويژه موى سوخته با روغن گل و موم مرهم گردد ، براى زخم بدن پيرمردان بسيار خوب است .

--> ( 1 ) بنطافلون معّرب از پينتافيللون . يونانى . گياهى است از تيرهء گل سرخيان و پنج برگ شبيه توت‌فرنگى - معين .